Home

Ένα παιδικό δωμάτιο σήμερα μοιάζει σαν ένα συνοριακό φυλάκιο, που αν το περάσεις βρίσκεσαι σε ξένη γη. Κορυφές από στοίβες παιχνιδιών, μέσα σε ξέχειλα καλάθια ή σε ορθάνοικτα συρτάρια. Η συσσώρευση και η υπερπληθώρα παιχνιδιών και μικροαντικειμένων είναι αποτέλεσμα δύο πραγμάτων: Της βαθιά ριζωμένης αντίληψης των γονέων ότι τα παιχνίδια καλλιεργούν τη φαντασία και άλλες δεξιότητες των παιδιών και απ’ την άλλη της αύξησης των κονδυλίων που οι εταιρείες παιχνιδιών ξοδεύουν για διαφήμιση.

 

Οι κίνδυνοι από την υπερκατανάλωση παιχνιδιών είναι πολλοί, επισημαίνει ο Kim John Payne στο βιβλίο του «Γονείς Απλά» (Εκδ. Καλειδοσκόπιο). Κυρίως έγκεινται στα εκπεμπόμενα μηνύματα που λαμβάνουν τα παιδιά και καταγράφονται στο υποσυνείδητό τους:

  • Να μην είναι ευτυχισμένα με όσα έχουν και να θέλουν περισσότερα.
  • Είμαι το κέντρο του κόσμου και θέλω να μου κάνουν όλα τα χατίρια.
  • Τα υλικά αγαθά μπορούν να ανακουφίσουν και να δώσουν λύση στα πάντα.

Το αντίδοτο σε όλα αυτά είναι η απλοποίηση του παιδικού δωματίου και η μείωση της ποσότητας των αντικειμένων με τα οποία παίζει το παιδί μας. Αυτό θα έχει σαν θετικό αποτέλεσμα τα παιδιά να μπορούν να διαχειριστούν ευκολότερα τα παιχνίδια τους, να μπορούν να αφοσιωθούν στο παιχνίδι τους και να αναπτύξουν την αληθινή δύναμη της προσήλωσης. Καλύτερα να μειώσουμε τις στοίβες χωρίς την παρουσία των παιδιών μας, γιατί θα εμποδίσουν το έργο της απλοποίησης.

Ποια παιχνίδια ωστόσο πρέπει να απομακρύνουμε; Τα παιχνίδια χωρίζονται σε τρεις κατηγορίες:

  • Τα παιχνίδια που θα καταλήξουν στα σκουπίδια: σπασμένα ή φθαρμένα παιχνίδια ή παιχνίδια απ’ τα οποία λείπουν σημαντικά εξαρτήματα.
  • Τα παιχνίδια που θα επανατοποθετηθούν στο δωμάτιο.
  • Τα παιχνίδια που θα φυλαχθούν προσωρινά στην αποθήκη μας για να ξαναβγούν και να αποθηκευτούν άλλα στην θέση τους.

Τα παιχνίδια που πρέπει να απομακρυνθούν είναι τα αναπτυξιακά ακατάλληλα, δηλαδή παιχνίδια προηγούμενης αναπτυξιακής φάσης του παιδιού. Επίσης, παιχνίδια με αμετάβλητα χαρακτηριστικά που είναι πλαστικά καλούπια ηρώων από ταινίες ή κόμικς, που όμως δεν τροφοδοτούν το ίδιο το παιδί αλλά το Χόλιγουντ. Παιχνίδια που κάνουν πολλά και σπάνε εύκολα, όπως ο πύραυλος που πετάει φλόγες και συγκεντρώνει ορυκτά δείγματα από τη σελήνη αλλά τώρα δε λειτουργεί. Παιχνίδια με άκαμπτη μορφή που δεν μπορούν  να χρησιμοποιηθούν διαφορετικά κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού. Επίσης τα εξαιρετικά διεγερτικά παιχνίδια με πολλά φώτα, ταχύτητα και ηχητικά εφέ, που προκαλούν φρενήρες παραλήρημα και έρχονται απλά να προστεθούν στις πολλές διεγερτικές  εμπειρίες των παιδιών. Ακόμη τα κακόγουστα παιχνίδια χαμηλής αισθητικής, που κάνουν και απαίσιους θορύβους, καλό θα είναι να αποσυρθούν έστω για κάποιο διάστημα στην αποθήκη μας. Παιχνίδια που ενθαρρύνουν τη βία, ιδιαίτερα λεπτομερώς σχεδιασμένα ομοιώματα των πραγματικών όπλων που απενοχοποιούν και εξυμνούν την επιθετικότητα. Τέλος παιχνίδια που κυκλοφορούν σε πολλά αντίγραφα, όπως το λούτρινο ελεφαντάκι, η μαμά ελεφαντίνα  και όλα τα μέλη της οικογένειας. Αν το παιδί μας έχει πολλά όμοια αντίγραφα, αδυνατεί να «δεθεί» με το παιχνίδι και έμμεσα δίνουμε το μήνυμα ότι οι σχέσεις είναι αναλώσιμες.

Το αντίδοτο:

Κρατάμε παιχνίδια αναπτυξιακά κατάλληλα που δίνουν πραγματική χαρά στο παιδί μας. Τα παιδιά χρειάζονται τη μίμηση και τη φαντασία και γι’ αυτό δεν χρειάζονται πάρα πολλά παιχνίδια: π.χ. η κατσαρόλα άνετα γίνεται καπέλο κ.λπ. Η φύση επίσης είναι το καλύτερο παιχνίδι! Την ιδανική λίστα θα τη δημιουργήσετε εσείς. Ενδεικτικά θα μπορούσε να περιλαμβάνει παιχνίδια πειραματισμού και αισθητηριακής ολοκλήρωσης, παιχνίδια αφής που μέσα απ’ το άγγιγμα υλικών θα εμπνεύσουν το παιδί (χώμα, λάσπη, πηλός, μαγειρική) ή αληθινά εργαλεία – είναι προτιμότερο ένα αληθινό σφυρί και όχι ένα πλαστικό που δεν έχει όγκο και στιβαρότητα, γιατί μπορεί να προσφέρει βαθιά αφοσίωση στο παιχνίδι. Τέλος, ιδανικά θεωρούνται τα παιχνίδια που διδάσκουν εργατικότητα.

Συνοψίζοντας, τα παιδιά χρειάζονται εμπειρία και όχι ψυχαγωγία στο παιχνίδι τους. Όσα περισσότερα κάνουν, βλέπουν, αισθάνονται και ζουν, τόσο μεγαλύτερη σύνδεση θα νιώσουν με τον κόσμο γύρω τους και πολύ λιγότερο άγχος.

Πηγή: Kim John Payne, «Γονείς Απλά», εκδόσεις ΚΑΛΕΙΔΟΣΚΟΠΙΟ.

Κείμενο: CretaMum Τζανέτα.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s